Opinión Bolivia Quechua

  • Diario Digital | jueves, 04 de junio de 2026
  • Actualizado 00:00

Atuqmantawan mama pilimantawan

Atuqmantawan mama pilimantawan



Juk p’unchaw atuqwan mama piliwan qucha kantupi tinkukusqanku. 

Atuqqa mama pilip wawakunanta qhawaspa t’ukusqa, túkurispataq mama pilita waturisqa: ¿ Mama pili, imaynapitaq wawakunayky chayjina q’illu q’illullari?

Mama pilitaq asirikuspa ñisqa: Ch’askachaw ch’isiyaykuchkaptin, nina wasita inqhaspa chayman churarqani, chaypitaq sumaqta punkuta t’uruwan llut’aykurqani.

Atuqqa sumaqta mama pilip willasqanta umanpi jap’isqa, chaymanta payqa pilip ñisqanmanjina nina wasita llamt’awan inqhaykuspa q’uñiykuchiytawanqa chayman wawakunanta churaykuspa kikinta t’uruwan punkunta llut’aykusqa.

Unaymanta atuqqa nina wasita kicharinanpaqqa wawakunanqa ch’issss..ch’isss…ch’isss ñispa yana yanalla ruphaykuchkasqanku.

Chayta qhawaytan atuqqa phutiyta wawakunanta yanallata kankarasqata rikuspa llakiyta qhuña sut’uyta waqarikusqa.

Mama pilitaq wawakunanwan khuska, atuqta chayjinata rikuspa, asirikuspa quchaman yaykupusqanku.

Atuqtaq qucha kantupi t’ukuspa qhipakapusqa, chaymanta yakuta tukunankama upyayta umallikusqa.

Jinamanta yakutaqa mana atinankama laphasqa.

Laphasqanpi pansanpis may chhikanta wiñaykusqa, wasinman kutipuchkaptintaq wiksan jukllata phunnnnn… ñichkaqta phatasqa, pachanpitaq atuqqa wañusqa.

Ajinatamin jatun mamay willariwarqa.

SIMI PIRWA (GLOSARIO)

QUCHA= Laguna, lago pequeño, masa de agua.

CH’ASKACHAW= Día viernes.

NINAWASI- P’UKURU= Horno.